Quy định về trang phục và nghi lễ Ram Muay không phải là một bài học lịch sử khô khan để bạn đọc cho qua. Nó là nhịp đập, là linh hồn của mỗi trận đấu Muay Thái mà nếu bỏ lỡ, bạn đã mất đi 50% cái hay của sàn đấu. Từ điệu nhạc Sarama ma mị nổi lên, cho đến chiếc Mongkhon linh thiêng trên đầu võ sĩ và những động tác Wai Kru đầy thành kính, tất cả tạo nên một màn kịch tâm linh trước khi máu và mồ hôi đổ xuống võ đài.
Ram Muay & Wai Kru – Không Chỉ Là Múa, Mà Là “Linh Hồn”
Nhiều người mới xem, đặc biệt là những ai quen với kickboxing hay MMA, thường thấy phần nghi lễ này hơi rườm rà. Nhưng với dân Muay Thái, đây là khoảnh khắc tĩnh lặng và quyền uy nhất, là lúc võ sĩ kết nối với sư phụ, gia đình và cả những vị thần bảo hộ cho võ đài.
Wai Kru là gì? Lòng biết ơn thầy tổ
Wai Kru dịch nôm na là “chắp tay bái sư”. Đây không phải là hành động khoe mẽ, mà là biểu hiện của lòng tôn sư trọng đạo, một trong những giá trị cốt lõi của văn hóa Thái Lan nói chung và Muay Thái nói riêng. Võ sĩ sẽ đi một vòng quanh võ đài, dừng lại ở mỗi góc đài và thực hiện động tác vái lạy.
Hành động này mang ý nghĩa cảm tạ sư phụ – người đã truyền dạy cho họ từng cú đấm, cú đá. Nó cũng là một lời cầu nguyện cho sự an toàn của bản thân và cả đối thủ. Một võ sĩ không thực hiện Wai Kru bị xem là kẻ vô ơn, không có cội nguồn.
Ram Muay: Điệu múa quyền uy trước giờ G
Ngay sau Wai Kru, võ sĩ sẽ bắt đầu thực hiện Ram Muay (điệu múa quyền). Mỗi lò võ, mỗi sư phụ sẽ có một bài Ram Muay đặc trưng riêng, không ai giống ai. Nhìn vào điệu múa, người sành sỏi có thể đoán được võ sĩ này xuất thân từ đâu.
Ram Muay không chỉ để khởi động làm nóng cơ thể. Các động tác mô phỏng những con vật linh thiêng trong thần thoại (hổ, khỉ Hanuman…) vừa để phô diễn sự dẻo dai, thăng bằng, vừa là một đòn tâm lý chiến, thị uy sức mạnh với đối thủ ở góc đài bên kia.
Tại sao võ sĩ phải thực hiện nghi lễ này?
Nó là bắt buộc. Ở các sân vận động lớn tại Thái Lan như Lumpinee hay Rajadamnern, nếu bạn từ chối thực hiện nghi lễ, bạn sẽ không được phép thi đấu. Đây là luật bất thành văn, là sự tôn trọng tối thiểu dành cho bộ môn.
Nghi lễ này còn là một “công tắc” tâm lý. Nó giúp võ sĩ chuyển từ trạng thái đời thường sang trạng thái chiến đấu, tập trung tinh thần, gạt bỏ sợ hãi và sẵn sàng cho những gì sắp diễn ra.
Trang Phục Thi Đấu Muay Thái: “Bộ Giáp” Tinh Thần
Trang phục của một Nak Muay (võ sĩ Muay Thái) không chỉ đơn thuần là quần áo thể thao, mỗi vật phẩm đều mang một ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Chúng là “bộ giáp” vô hình bảo vệ võ sĩ.
Quần Muay Thái (Muay Thai Shorts): Tự do và Tự hào
Chiếc quần Muay Thái đặc trưng được làm từ vải satin, rất ngắn và có đường xẻ cao hai bên. Thiết kế này không phải để cho đẹp, mà là để tối ưu hóa cho những cú đá cao và những đòn lên gối. Sự thoải mái và linh hoạt là ưu tiên số một.
Trên quần thường thêu tên của võ sĩ, tên lò võ. Nó giống như màu cờ sắc áo của một câu lạc bộ bóng đá vậy, là niềm tự hào mà họ mang lên võ đài.
Mongkhon: Vương miện trên đầu võ sĩ
Mongkhon là chiếc vòng đội đầu được bện từ dây thừng và vải, bên trong có thể chứa những lá bùa do các nhà sư trì chú. Nó được xem là vật phẩm linh thiêng nhất, đại diện cho sự bảo hộ của sư phụ và thần linh.
Một quy tắc tuyệt đối: võ sĩ không bao giờ được tự tay chạm vào, đeo vào hay tháo Mongkhon ra. Chỉ có sư phụ (Kru) của họ mới có quyền làm điều đó. Mongkhon sẽ được tháo ra ngay trước khi hiệp 1 bắt đầu và tuyệt đối không được để nó chạm đất.
Pra Jiad: Bùa hộ mệnh trên bắp tay
Pra Jiad là những dải băng vải được buộc ở một hoặc cả hai bắp tay của võ sĩ. Tương tự như Mongkhon, chúng cũng được các nhà sư làm phép để mang lại may mắn, sức mạnh và bảo vệ võ sĩ khỏi những chấn thương hiểm nghèo.
Không giống Mongkhon, võ sĩ được phép đeo Pra Jiad trong suốt trận đấu. Nó như một lời nhắc nhở thường trực về sự tin tưởng của sư phụ và đồng đội dành cho mình.
Các phụ kiện khác bắt buộc
Bên cạnh các vật phẩm tâm linh, trang phục thi đấu còn bao gồm các vật dụng bảo hộ bắt buộc theo luật:
- Găng tay (Gloves): Thường là 8oz hoặc 10oz tùy hạng cân.
- Băng đa (Handwraps): Để bảo vệ xương bàn tay và cổ tay.
- Bảo vệ răng (Mouthguard): Cực kỳ quan trọng.
- Bảo vệ hạ bộ (Groin Guard): Bắt buộc đối với nam võ sĩ.
Quy Trình Nghi Lễ Ram Muay Diễn Ra Như Thế Nào?
Toàn bộ nghi lễ diễn ra trong khoảng 5-10 phút, trong sự tĩnh lặng của cả nhà thi đấu, chỉ có tiếng nhạc Sarama réo rắt.
Bước lên sàn đấu: Sự tôn trọng võ đài
Võ sĩ sẽ không bước qua sợi dây trên cùng để vào võ đài. Thay vào đó, họ sẽ chui người qua giữa sợi dây thứ hai và thứ ba. Hành động này thể hiện sự khiêm tốn và tôn trọng “vùng đất thiêng” của võ đài.
Trước khi vào, họ sẽ chạm tay vào sàn đấu, cúi đầu cầu nguyện. Mọi hành động đều chậm rãi và đầy thành kính.
Âm nhạc Sarama: Nhịp đập của trận đấu
Thứ âm nhạc độc đáo bạn nghe thấy được chơi bởi 4 nhạc cụ: kèn Pi, trống Klong Kaak và chũm chọe Chhing. Giai điệu của Sarama không phải là ngẫu nhiên.
Nó sẽ chậm rãi, khoan thai trong lúc thực hiện Wai Kru. Khi Ram Muay bắt đầu, nhịp điệu tăng dần. Và khi trận đấu diễn ra, âm nhạc sẽ dồn dập, thôi thúc theo từng đòn đánh, tạo nên một không khí không thể lẫn vào đâu được.
Các động tác Ram Muay phổ biến và ý nghĩa
Mặc dù mỗi lò võ có bài múa riêng, một số động tác kinh điển thường xuất hiện:
- Động tác “Phong Thần”: Võ sĩ di chuyển chậm rãi, hai tay đưa lên cao như đang vươn tới các vị thần, cầu xin sức mạnh.
- Động tác “Xua đuổi tà ma”: Quét chân hoặc tay ở các góc đài để thanh tẩy võ đài khỏi những điều xui xẻo.
- Động tác “Seiling the ring”: Đi bộ một vòng, dừng lại “niêm phong” các góc đài, khẳng định đây là lãnh địa của mình.
Những Điều Cấm Kỵ Và Quy Tắc Bất Thành Văn
Đây là những thứ không được ghi trong sách luật nhưng bất kỳ ai theo đuổi Muay Thái chuyên nghiệp đều phải khắc cốt ghi tâm.
Sai lầm chết người khi đeo Mongkhon
Như đã nói, võ sĩ không được chạm vào Mongkhon. Sau khi sư phụ tháo ra, nó sẽ được treo ở góc đài của võ sĩ. Để Mongkhon rơi xuống sàn bị coi là một điềm gở cực lớn, một sự xúc phạm đến sư phụ.
Tôn trọng góc đài đối thủ
Trong lúc thực hiện Wai Kru, võ sĩ sẽ đi quanh võ đài nhưng tuyệt đối không được quay lưng về phía góc đài của đối thủ. Đây là một hành động tôn trọng.
Ý nghĩa của việc không bước qua dây đài trên cùng
Người Thái tin rằng đầu là bộ phận linh thiêng nhất trên cơ thể. Việc bước qua sợi dây trên cùng sẽ khiến đầu của bạn thấp hơn võ đài, một hành động thể hiện sự ngạo mạn và sẽ bị “bề trên” trừng phạt.
Cá nhân tôi thấy: Đừng xem nhẹ nghi lễ
Cá nhân tôi thấy, nhiều võ sĩ trẻ, đặc biệt là người nước ngoài, đôi khi chỉ thực hiện Ram Muay cho có lệ. Họ múa rất nhanh, hời hợt, chỉ để cho xong thủ tục. Đó là một sự thiếu tôn trọng cực lớn không chỉ với văn hóa Thái Lan mà còn với chính sư phụ của họ.
Khi bạn xem một trận đấu, hãy để ý kỹ phần nghi lễ. Một võ sĩ thực hiện Ram Muay một cách chậm rãi, đĩnh đạc và đầy cảm xúc, đó mới thực sự là một Nak Muay chân chính.
Ram Muay Trong Mắt Khán Giả Việt: Từ Tò Mò Đến Tôn Trọng
Ban đầu, nhiều khán giả Việt Nam, vốn quen với võ cổ truyền hoặc các giải đấu kickboxing quốc tế, có thể thấy nghi lễ này hơi lạ. Nhưng càng xem, càng hiểu, người ta lại càng bị cuốn hút.
Sự khác biệt so với các giải đấu kickboxing
Các sự kiện như ONE Championship hay Glory Kickboxing thường cắt bỏ phần nghi lễ này để tiết kiệm thời gian, tập trung vào yếu tố thể thao thuần túy. Điều này làm cho Muay Thái mất đi một phần bản sắc rất quan trọng.
Xem một trận Muay Thái đúng chuẩn ở Thái Lan mang lại một trải nghiệm hoàn toàn khác. Nó vừa là thể thao, vừa là văn hóa, vừa là tâm linh.
Các phòng tập tại Việt Nam có dạy Ram Muay không?
Có, nhưng không nhiều và không sâu. Hầu hết các phòng tập ở Việt Nam tập trung vào khía cạnh đối kháng, thi đấu thể thao để phù hợp với các giải trong nước và quốc tế.
Để học Ram Muay bài bản, bạn gần như phải sang tận Thái Lan và theo học ở một lò võ truyền thống. Nó không chỉ là học động tác, mà là học cả văn hóa và tinh thần của bộ môn.
Làm sao để hiểu và cảm nhận được Ram Muay?
Cách tốt nhất là hãy xem thật nhiều các trận đấu từ những sân vận động huyền thoại. Đừng chỉ tua đến đoạn đánh nhau. Hãy kiên nhẫn xem từ đầu, lắng nghe tiếng nhạc Sarama, quan sát từng cử chỉ của võ sĩ. Dần dần, bạn sẽ cảm nhận được cái “hồn” của nó, thứ mà không một môn võ đối kháng nào khác có được.
Kết luận
Quy định về trang phục và nghi lễ Ram Muay không chỉ là những quy tắc về quần áo hay các bước múa. Nó là di sản, là niềm tự hào và là sự khác biệt cốt lõi làm nên Muay Thái. Hiểu được những điều này, bạn không chỉ là một người xem, mà còn là một người trân trọng võ thuật. Lần tới khi bước vào võ đài, hoặc chỉ đơn giản là xem một trận đấu, hãy nhớ rằng đằng sau mỗi cú đá là cả một câu chuyện về lòng tôn sư trọng đạo, sự dũng cảm và chiếc Mongkhon linh thiêng.